Wanneer mijn zwijgen breekt

Mensen vragen mij weleens waar mijn boek Wanneer mijn zwijgen breekt over gaat.

Dat is misschien wel de moeilijkste vraag die je kunt stellen.

Want als ik antwoord dat het gaat over emotionele mishandeling, verwaarlozing en seksueel misbruik, dan vertel ik maar een deel van het verhaal.

Alsof je alleen de eerste bladzijde van een boek beschrijft.

Mijn boek begint over mijn jeugd, maar het gaat niet alleen over mijn jeugd.

Het gaat over wat er met een kind gebeurt wanneer veiligheid nergens vanzelfsprekend is.

Thuis niet, op school niet en zelfs niet op straat.

Iedere plek waar je zou moeten kunnen groeien, ontdekken en jezelf mogen zijn, werd een plek waar ik leerde opletten. Waar ik voortdurend bezig was in de gaten houden of er geen gevaar was, bezig de sfeer te peilen, conflicten te voorkomen en me aan te passen aan wat anderen nodig hadden.

Ik leerde niet wie ik was, ik leerde vooral wie ik moest zijn om te kunnen overleven.

En zonder dat je het merkt, neem je dat mee.

Naar de volgende dag, naar de volgende school, naar je werk, naar vriendschappen, naar liefdes, naar iedere ruimte waar andere mensen zijn.

Trauma blijft niet achter daar waar het ontstond, het reist met je mee.

Misschien is dat wel het grootste misverstand over trauma.

Mensen denken vaak dat het gaat over wat er vroeger is gebeurd, maar veel vaker gaat het over wat er vandaag nog steeds gebeurt.

Over waarom je schrikt van een bepaalde blik, waarom een afwijzing voelt alsof de grond onder je verdwijnt, waarom je altijd klaarstaat voor een ander, maar nauwelijks weet wat je zelf nodig hebt.

Waarom je lijf voortdurend gespannen is, waarom je hoofd nooit echt stil wordt, waarom je blijft doorgaan terwijl alles in je schreeuwt dat het niet meer gaat.

Maar misschien wel het pijnlijkst van alles…je wordt niet geboren met een hekel aan jezelf.

Geen enkel kind wordt geboren met de overtuiging dat ze lastig is, dat ze te gevoelig is, dat ze niet goed genoeg is, dat ze niets waard is.

Dat leer je, niet in één dag, niet door één gebeurtenis, maar door honderden, misschien wel duizenden momenten waarop je bewust of onbewust dezelfde boodschap krijgt.

Door woorden, door blikken, door afwijzing, door stilte, door niet gezien en genegeerd te worden.

Door telkens weer te voelen dat jouw gevoelens minder belangrijk lijken dan die van anderen.

Langzaam worden die boodschappen jouw waarheid, je hoeft ze niet meer te horen, je vertelt ze uiteindelijk zelf aan jezelf.

Dat is misschien wel de diepste wond die trauma achterlaat.

Niet alleen de herinneringen maar het beeld dat je van jezelf bent gaan geloven.

Dat is waar mijn boek werkelijk over gaat.

Niet alleen over wat mij is aangedaan maar over wat er gebeurde in en met mij, hoe ik over mijzelf ben gaan denken en hoe ik bleef staan.

Over een meisje dat langzaam leerde zwijgen en een vrouw die jarenlang dacht dat zij degene was die fout was en het dus niet waard.

Ik schrijf over de gevolgen die je niet altijd ziet, over het voortdurend aanpassen, over dissociatie, over angst.

Over therapieën die soms hoop gaven en soms vooral nieuwe vragen opriepen.

Over diagnoses die eindelijk woorden gaven aan wat ik al mijn hele leven voelde.

Over de strijd tussen willen en kunnen.

Over een lichaam dat herinneringen blijft dragen, ook wanneer je hoofd zo graag verder wil.

Maar ik schrijf ook over iets anders, namelijk over erkenning.

Want op het moment dat je begrijpt dat jouw reacties ooit een manier waren om te overleven, verandert er iets.

Niet omdat de pijn ineens verdwijnt, niet omdat het verleden ongedaan wordt gemaakt,

maar omdat je voorzichtig begint te zien dat jij nooit het probleem bent geweest.

Dat het meisje dat zichzelf jarenlang waardeloos vond, ooit gewoon een kind was dat probeerde te overleven in een wereld die voor haar niet veilig voelde.

Ik heb Wanneer mijn zwijgen breekt niet geschreven omdat mijn verhaal uniek is.

Ik heb het geschreven omdat ik tijdens mijn eigen zoektocht ontdekte hoeveel mensen in stilte met dezelfde vragen rondlopen.

Waarom voel ik mij zo anders?

Waarom blijf ik mezelf wegcijferen?

Waarom lukt het mij niet om gewoon gelukkig te zijn?

Waarom heb ik van die golven dat ik mijzelf soms zo haat, terwijl ik niet eens weet waar dat gevoel ooit is begonnen?

Misschien herken je jezelf niet in mijn jeugd.

Misschien zag jouw leven er heel anders uit.

Maar misschien herken je wel de gevolgen.

Het gevoel nooit goed genoeg te zijn.

Altijd op je hoede.

Jezelf voortdurend aanpassen.

Zoeken naar bevestiging, terwijl je die tegelijkertijd niet kunt geloven.

Jezelf kleiner maken om niet tot last te zijn.

En hopen dat iemand ooit ziet hoeveel energie het kost om iedere dag weer op te staan.

Als dat zo is, dan is dit boek misschien ook een beetje jouw verhaal.

Niet omdat onze levens hetzelfde zijn, maar omdat trauma vele gezichten kent, terwijl de littekens die het achterlaat vaak verrassend veel op elkaar lijken.

Misschien is dat uiteindelijk wel de reden waarom ik ben gaan schrijven.

Om woorden te geven aan wat zo lang onzichtbaar is gebleven.

Omdat zwijgen mij jarenlang heeft beschermd.

Maar herkennen misschien wel de eerste stap is naar begrijpen.